Opleiding » Programma

Focus
In een tweejarig masterprogramma word je als leraar tot innovatie-professional opgeleid. Je leert hoe je de onderwijspraktijk op je eigen school kunt verbeteren. De opleiding rust op drie pijlers:

  • je leert een onderwijspraktijk stap voor stap echt te verbeteren;
  • je vernieuwt die praktijk op een onderzoeksmatige manier, en
  • je professionaliseert je in je denken, communiceren en handelen.

Dit alles leidt tot een professionele cultuur in de gehele schoolorganisatie.

Programma
Het tweejarige programma is onderverdeeld in vier semesters. In ieder semester gaan het werken aan de verbetering van de onderwijspraktijk hand in hand met de professionalisering van de medewerkers en van de organisatie als geheel. Via de drie programmalijnen worden stappen gezet om die duurzame verbetering te realiseren:

  1. leren & innoveren,
  2. onderzoeken & innoveren, en
  3. professionaliseren & leidinggeven

In onderstaande toelichting presenteren we de eerste twee programmalijnen (leren & innoveren, onderzoeken & innoveren) in hun samenhang, vanwege hun nauwe verwevenheid.

In het onderwijsprogramma worden de bijeenkomsten echter onder één programmalijn geschaard en worden tools aangereikt om jou te helpen in het slaan van verbindingen tussen onderzoek en innovatie.

Eerste semester (jaar 1)
 Innoveren en onderzoeken
Als student kom je de opleiding binnen met een schoolvernieuwingsvraag vanuit jouw eigen organisatie. In het eerste semester ga je deze vraag verkennen en verhelderen. Je maakt grondig kennis met theorieën over leren, over innoveren en over het onderzoeken van een onderwijspraktijk. Samen met collega’s maak je ook een contextanalyse van je eigen school met behulp van instrumenten uit praktijkonderzoek. Aan het einde van het eerste semester is de schoolvernieuwingsvraag vanuit de theorie en de praktijk grondig verkend en verhelderd. Er is een duidelijke onderzoeksvraag tevoorschijn gekomen. 

Professionaliseren en leiding geven
Parallel aan de oriëntatie op het terrein van innoveren en onderzoeken vindt er een oriëntatie plaats op het gebied van professionaliseren en leiding geven. Je maakt in het eerste semester kennis met de theorie over het opzetten en het werken in een professionele leergemeenschap (PLG) en hoe je daar als aankomend teacher leader leiding aan kunt geven. In het bijzonder verdiep je je in teamleren, i.c., het samen leren als professionals in een lerende organisatie. Heel praktisch maak je een werkplan voor de eigen professionele leergemeenschap in jouw school, dat de motor wordt voor het op gang brengen van een innovatie van de onderwijspraktijk en van de (verdere) professionalisering van de schoolcultuur.

Tweede semester (jaar 1)
Innoveren en onderzoeken

In dit semester werk je aan een theoretische en praktische verdieping van je eerste verkenning van de schoolvernieuwingsvraag. Dat doe je door, vanuit de opgestelde onderzoeksvraag in semester 1, literatuuronderzoek te doen naar het onderwerp van de onderwijspraktijk die verbeterd wordt. Ook wordt onderzoek gedaan naar de wijze waarop die innovatie gestalte zou kunnen krijgen.

Daarnaast verdiep je je inzicht in de schoolorganisatie waarbinnen je de vernieuwing op gang wilt brengen. Dit doe je door de onderwijspraktijk die je wil verbeteren grondig te onderzoeken en te analyseren. Je voert in deze periode ook enkele experimenten uit. Denk hierbij aan het experimenteren met ontwikkelde instrumenten voor het verzamelen van gegevens zoals het uitproberen van een interviewleidraad of observatie-instrument, of het kleinschalig uitproberen van een voorlopige innovatieontwerp. Aan het einde van dit semester is het ontwerp voor een duurzame verbetering van een onderwijspraktijk in jouw school klaar.

Professionaliseren en leiding geven
In dit tweede semester krijg je zicht op de ontwikkeling van je eigen professionele identiteit en die van collega’s. Door narratief onderzoek te leren doen, word je sensitief voor de kwaliteiten die professionals dienen te hebben om op masterniveau leiding te geven aan het verbeteren van een onderwijspraktijk. Door narratief onderzoek krijg je oog voor de betekenis van verhalen die jijzelf en je collega’s over het professioneel handelen vertellen. Je leert methodisch dit ‘zelfonderzoek’ op te zetten en uit te voeren. Aan het einde van de periode laat je zien hoe gewonnen kennis en inzicht helpt om beter als teacher leader te opereren in de professionele leergemeenschap op school.

Derde semester (jaar 2)

Innoveren en onderzoeken
Je voert in het derde semester interventies uit op basis van je innovatieontwerp, dat gereed was aan het einde van jaar één. Deze interventies beogen in beeld te brengen welk effect de innovatie heeft op het leren van leerlingen, het handelen van leraren en het leren in de organisatie. Alle stappen die je samen met collega’s zet in de professionele leergemeenschap worden op een onderzoeksmatige en navolgbare wijze uitgevoerd en verantwoord. Dit vraagt om heldere communicatie en overwogen beslissingen die leiden tot anders handelen. Aan het einde van dit semester is de ontworpen innovatie in de praktijk gebracht en geëvalueerd.

Professionaliseren en leiding geven
Je werkt in dit tweede jaar bewust vanuit de context van de professionele leergemeenschap op school en beoogt een duidelijke professionalisering van het hele team. Je doel is om de onderwijspraktijk die geïnnoveerd wordt ook duidelijk te verankeren in de schoolcultuur. In deze periode maak je kennis met verschillende manieren om een cultuurverandering in de schoolorganisatie op gang te brengen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van nieuwe inzichten uit de culturele antropologie, de pedagogiek en de organisatiekunde.   

Vierde semester (jaar 2)
Innoveren en onderzoeken

In het vierde semester werk je aan het inbedden en borgen van de op gang gebrachte innovatie van een onderwijspraktijk. Dit doe je door de opgedane kennis te delen met diverse groepen: zowel met het team van professionals in de eigen organisatie als met groepen daarbuiten. Je beschrijft op systematische wijze de kennis en inzichten die de onderzoekmatige innovatie heeft opgeleverd, evenals de verbeteringen in de onderwijspraktijk zelf.

Professionaliseren en leiding geven
Je werkt in dit vierde semester alle stappen uit die je samen met collega’s in de professionele leergemeenschap gezet hebt om een professionele cultuur te bewerkstelligen, die nodig is om ook toekomstige innovaties van onderwijspraktijken aan te kunnen. Deze professionalisering komt tot uitdrukking in andere vormen van samenwerken, samen bezinnen en samen communiceren in de zich ontwikkelende onderwijspraktijk. De opbrengsten hiervan geven een duidelijk beeld van de initiatieven die je als teacher leader in spe hebt gezet om zowel in de professionele leergemeenschap als ook in de school deze professionalisering te stimuleren en leiding te geven aan dit proces.